İzin İle İlgili Sorular

1. Doğum sebebiyle ücretli izin süresi ne kadardır?

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104’üncü maddesine göre, kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenir.
Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği hâlinde doğumdan önceki üç haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenir.
Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir.
Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır.

2. Doğum sebebiyle ücretsiz izin süresi ne kadardır?

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108’inci maddesine göre, doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir. Doğum yapan memura verilecek aylıksız iznin başlangıç tarihi, doğum sonrası analık izninin bitimi; eşi doğum yapan memura verilecek aylıksız iznin başlangıç tarihi ise doğum tarihi olarak belirlenmiştir. 

3. Doğum sebebiyle alınacak ücretsiz izin süresi değerlendirilir mi?

Doğum sebebiyle alınan aylıksız izinde geçen süreler kazanılmış hak aylığında (kamu hizmet süresinde) değerlendirilmektedir. Ancak bu sürelerin emeklilik süresinde değerlendirilmesi için SGK Borçlanma işlemi yapılmalıdır.

4. Doğum sebebiyle alınacak ücretsiz izin süresi yıllık izin süresinin hesabında değerlendirilir mi?

Doğum sebebiyle verilen aylıksız izin süresinin "fiili hizmet" olarak değerlendirilmemesi sebebiyle söz konusu süre yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınmaz. Ayrıca doğum sebebiyle verilen aylıksız izin süresi 657 sayılı Kanunun 108/E maddesi geçen 5 yıllık sürenin hesabında da dikkate alınmaz.

5. Süt iznini nasıl kullanabilirim? 

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104’üncü maddesinin D fıkrasına göre kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır.
Ayrıca süt izninin, kadın memurun çocuğunu emzirmesi için günlük olarak kullandırılması gereken bir izin hakkı olması sebebiyle bu iznin birleştirilerek sonraki günlerde kullandırılmasına imkân bulunmamaktadır. Emziren anne izin kullanım saatlerini bildiren bir yazı ile birimine başvurmak suretiyle biriminden iznin uygunluğuna dair yazının Personel Daire Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108/E maddesinde düzenlenen aylıksız izni nasıl kullanabilirim?

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 108/E maddesinde; "Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla 5 (beş) hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak, sıkıyönetim, olağanüstü hâl veya genel hayata müessir afet hâli ilan edilen bölgelere 72'nci madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz." hükmü yer almaktadır. Bu madde gereğince aylıksız izin almak isteyen personel bir dilekçe ile birimine başvurur ve birim tarafından uygun görülenler Personel Daire Başkanlığına bildirilir.

7. Memurun istirahat raporu süreleri ne kadardır?

Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları İle Hastalık Ve Refakat İznine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre;
Memurlara tek hekim raporu ile bir defada en çok on gün rapor verilebilir. Raporda kontrol muayenesi öngörülmüş ise kontrol muayenesi sonrasında tek hekim tarafından en çok on gün daha rapor verilebilir. Kontrol muayenesi sonrası hastalığın devam etmesi sebebiyle verilecek hastalık raporlarının on günü aşması durumunda bu raporun sağlık kurulunca verilmesi zorunludur. 
Memurlara bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından verilecek raporların toplamı kırk günü geçemez. (Heyet raporları 40 günlük süreye dahil değildir.) Bu süreyi geçen hastalık raporları sağlık kurulunca verilir. Tek hekimlerin değişik tarihlerde düzenledikleri hastalık raporlarında gösterdikleri zorunluluk üzerine yıl içinde toplam kırk gün hastalık izni kullanan memurların, o yıl içinde bu süreyi aşacak şekilde tek hekimlerden aldıkları ilk ve müteakip raporların geçerli sayılabilmesi için bunların resmî sağlık kurullarınca onaylanması gereklidir.
Hastalık izni, memurun görev yaptığı kurum veya kuruluşun izin vermeye yetkili kıldığı birim amirlerince verilir. Bu nedenle alınan sağlık raporlarının EBYS sıhhi izin talebi ile amire onaylatılarak Personel Daire Başkanlığına bildirilmesi gerekmektedir.

8. Memurun hastalığının "uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren hastalık" kapsamında olup olmadığı nasıl tespit edilir?

Hastalık ve Refakat İzinleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, "Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde 18 aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise 12 aya kadar izin verilir. Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır. Bu maddede yazılı azamî süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu (yurt dışındaki memurlar için mahallî usule göre verilecek raporu) ibraz etmesi zorunludur. İzin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiği resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilen memurun izni, birinci fıkrada belirtilen süreler kadar uzatılır, bu sürenin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır…” hükmü yer almaktadır.

9. Aylıksız izne ayrılmam durumunda kendim ve ailem sağlık hakkından faydalanabilir mi?

Aylıksız izne ayrılan personel tabi olduğu sigorta kanununa göre farklılık göstermekle birlikte 5510 sayılı Kanuna tabi ise bir kez 1 yıla kadar, 5534 sayılı Kanuna tabi ise süresiz olarak sağlık hakkından faydalanabilir.

10. Sözleşmeli Personel olarak çalışmam durumunda yıllık izin hakkım var mı?

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 9. maddesinde “… kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir. Sözleşme döneminde kullanılmayan izinler, sözleşmenin devamı halinde müteakip sözleşme döneminde kullanılabilir. Cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi hariç, önceki sözleşme dönemlerine ait kullanılamayan izin hakları düşer.” hükmü yer almaktadır.
Bununla birlikte, 154 seri no’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde; yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu mevzuat hükmüne göre; sözleşme süresinden önce herhangi bir kamu kurumunda bir yıllık hizmeti var ise devlet memurluğunda bir yılını doldurmuş memur gibi sayılmak suretiyle 20 (yirmi) günlük izin hakkı bulunmaktadır. Yıllık izin hakkı bulunmayan sözleşmeli personele bu maddede belirtilen haller dışındaki mazeretleri nedeniyle bir sözleşme dönemi içinde toplamda 10 (on) günü geçmemek üzere yıllık izin vermeye yetkili amirlerince ücretli mazeret izni verilebilir.

11. Üniversitenizde Sürekli İşçi kadrosunda çalışmaktayım. Yıllık Ücretli izinler hakkında bilgi alabilir miyim?

4857 sayılı iş Kanununun 53. maddesi gereğince; işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
 İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
a. Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara 16 gün,
b. Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara 23 gün,
c. On beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 28 gün, ücretli izin verilir.
d. Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Ancak yıllık izin süresi bakımından cumartesi günleri iş günü sayılır. Yukarıda gösterilen izin süreleri tarafların anlaşması ile bir bölümü 10 günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.

12. Babalık-Evlilik ve Ölüm izni kaç gündür?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104’üncü maddesinde Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde isteği üzerine yedi gün izin verilir.